Greenway, “Kule Tipi Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisi Sistemi” ile dünyada bu teknolojiyi kendi geliştiren üç firma arasında yer alıyor.
7 yıllık bir Ar-Ge sonunda Türkiye’nin ilk “Kule Tipi Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisi Santrali”ni, TÜBİTAK ve Teknoloji Geliştirme Vakfı desteğiyle 2013 yılında Mersin’e kuran Greenway, bu alanda Avrupa Birliği ile teknoloji ortaklığı konusunda önemli ilerleme sağlarken, diğer yandan Organize Sanayi Bölgeleri’ni, enerji üretiminde doğalgaz bağımlılığından kurtarmayı planlıyor. Greenway, Türkiye’deki OSB’lere, mevcut tesislerine entegre olarak, “gündüz güneş, gece doğalgaz kaynaklı hibrid sistem” öneriyor…
İTÜ ARI Teknokent çatısı altında, Türkiye’nin ilk Enerji Temalı Teknokent Binası’nda faaliyet gösteren Greenway, yeni altarnatif enerji çözümü “Kule Tipi Yoğunlaştırılmış Geneş Enerjisi Santrali” ile organize sanayi bölgelerini, doğalgaz bağımlılığından kurtarmayı vaat ediyor.
Güneş enerjisinden buhar ve elektrik üretimi gerçekleştiren santral tasarımı ve kurulumu gerçekleştiren Geeenway’in kurucu ortağı Serdar Erturan, Konsantre Güneş Enerjisi – Concentrated Solar Power (CSP) teknolojisini daha da geliştirip yaygınlaştırmanın, Avrupa Birliği’nin enerji konusundaki 2020 hedefleri arasında yer aldığını belirtiyor. “Greenway olarak bu alanda, AB’nin teknolojiyi geliştirerek verimliliği artırmak ve fiyatları rasyonel hale getirme konusundaki 2020 yılı hedeflerine biz zaten 2012 yılında ulaşmış, hatta geride bırakmıştık” diyen Erturan, AB Enerji Bakanlığı temsilcileri ile yaptıkları görüşmelerde, kendilerinin AB’nin sahip olduğu, enerjinin üretilmesinden sonraki depolama teknolojileri, onların da kendilerine ait kule teknolojileri konusunda karşılıklı taleplerde bulunulduğunu ifade ediyor.
AB ile 2015 başında projenin hayata geçmeye başladığını anlatan Serdar Erturan, “Mersin’e geliyorlar, bizim sahamıza. Şu anda 5 megavatlık (MW) tesisimiz var orada. İlk kuruluma başlayacağız thermal store için. Bunun depolama kısmına başlayacağız ondan sonra. 4 yıllık bir plan yaptık 2. yılı inşaatı bitirme, 3 ve 4. yılı test prosedürleri olacak. Oran hazır, her şey yapıldı, finansı ayarlandı düğmeye basacağız” şeklinde konuşuyor.
Türkiye’de 2009 yılında yüzde 90 yerli ortaklıkla kurulan ve Türkiye’nin ilk Enerji Temalı Teknokent Binası’na dönüştürülen İTÜ ARI Teknokent bünyesindeki ARI6 binasında 2014 yılından itibaren faaliyet gösteren Greenway, güneş enerjisi sistemlerinin gelecek 20 yılda etkileyici rakamlara ulaşmasını öngörüyor. Avrupa Birliği Enerji Bakanlığı da, güneş enerjisini bir odak noktasında yoğunlaştırarak elektrik üretimine olanak sağlayan Konsantre Güneş Enerjisi – Concentrated Solar Power (CSP) teknolojisini; Avustralya ve Afrika ile birlikte, güneş enerjisi açısından en ideal coğrafyalardan biri olan Akdeniz’de destekliyor. Bu amaçla İspanya’da kurulan CSP santralleri, Avrupa Birliği Komisyonu’nun mali desteği ile hayata geçiriliyor.
Buharın depolanması için AB’den teknoloji desteği
Serdar Erturan, AB Enerji Bakanlığı temsilcileri ile gerçekleştirilen görüşmelerde, Greenway olarak, kendi kule teknolojileri karşılığında onlardan talep ettikleri depolama teknolojilerinin elektriğin depolanması ile ilgili değil, sonradan elektriğe dönüştürülmek üzere ısının depolanmasıyla ilgili olduğunu vurguluyor. “Yani bizim işimiz buhar, buhar üreticisiyiz. 550 santigrat 150 bar’lık bir buhar üretim kapasitemiz var. Bu maksimum; bunun altına inen bir chart var. Burada buharı elektrik üretmek için kullanabiliyoruz. Su distile etmek için kullanıyoruz, cogeneration için kullanabiliyoruz, existing power plant’ler, temiz enerji planları dediğimiz doğal gaz çevrim santralleri havuz santralleri, full santralleri hibride dönüştürecek işler yapabiliyoruz” şeklinde konuşan Erturan, organize sanayi bölgelerinde, buhar üretmek için hala doğalgazın yüksek maliyetlerine katlanıldığını anlatırken de, “Türkiye’de bütün OSB’lerde buhar kullanılıyor ve bunlar doğal gaz ile üretiliyor, büyük maliyetleri var. Doğal gazın metre küpü belki 1.5 lira oldu. Pahalı bir şey, 8 bin kilo enerjisi var. Bunun için büyük para ödüyorlar” vurgusunu yapıyor.
Doğalgazın kendisi gibi teknolojisinin de yurt dışından geldiğine dikkat çeken Serdar Erturan, “Teknisyeni bile dışarıdan geliyor, kurmak için. Türkiye 65 milyar dolarını doğal gaza, kömüre ve petrole veriyor ve sadece o değil en kötü kömür santralini bile yurt dışından gelen mühendisler, teknisyenler kuruyor. Hidroelektrik santralinin bile büyük bir kısmını yabancı parayla kuruyorsunuz. Yani biz bunu yüzde 85 yerli sanayi ile yapabiliyoruz, tribün dışında her şeyi Türkiye’de Türk mühendisleriyle yapıyoruz. İşte biz bunu yerli yapabiliriz. OSB’lere böyle 50’şer ton saatte buhar üreten yerli tesisler kuralım. Güneşten enerji sağladığımız için hem temiz çevreye katkımız olsun, hem Türkiye para tasarruf etsin. Sonuçta benim tesisim durduğu zaman gece, gene buhar yapacak kazan duruyor. Ben ekstra bir şey getirmiyorum. Güneş varken güneşten, güneş yoksa, doğalgaz için tesis zaten yatırım yapıp kurulmuş. Yani mevcut tesislerine entegre bir teknolojiden söz ediyoruz. Yapılacak yatırım, 4 sene sonra geri geliyor. Sonrasında doğal gaz için verdiğiniz paranın tamamı cebinizde kalıyor, bütün fizibilite bu Biz ekstra bir şey yapmayacağız oraya ekleyeceğiz. Yani doğal gaz bağımlılığından biraz kurtarıp onlara bu işi nasıl yaparız, nasıl tanıtırız, bir tane yapsak zaten gerisi gelir. Ama o işte bir taneyi nerede yapalım, nasıl yapalım onu planlamaya çalışıyoruz” diyor.
OSB’lere buhar satışı da yapılabilir…
OSB’leri yatırım maliyetinden kurtaracak bir alternatif de sunulabileceğini belirten Greenway kurucu ortağı Serdar Erturan, olasılıkları “Hatta finansını biz mi yapalım onu konuşuyorduk. Bu değişik yollarla olabiliyor biz buhar satabiliriz onlara, yatırım için hiç bize para vermezler. Yüzde 10 indirim yaparız doğal gaz fiyatından, böylece biz tesisten buhar satarız onlara” şeklinde anlatıyor.
Greenway’in bir diğer güncel ve önemli projesi ise, doğal gaz çevirim santrallerine biz buhar takviyesi yapıp % 2’ye varan bir enerji tasarrufu sağlama. “Yüzde 2’lik bir enerji tasarrufu demek, bir çevrim santralinin hayat öpücüğü demek. Çünkü kazanılan para zaten o oranda, biz ona ekstra bir yüzde 2 kazandırabilirsek, kazancını ikiye katlamış olacağız”
Greenway, enerji teknolojisi ve çevre ile birlikte, enerji ekonomisini ön plana çıkaran katma değeri yüksek projelere yöneliyor. İlk hedefi karlılık olan özel sektörün, sanayi üretiminde, bu fırsatları görmezden gelebilmesi oldukça zor görünüyor…
